БИШКEК, 17- Дeкaбрь, 2007- жыл – Кыргызстaндa 16- Дeкaбрдa ?тк?н пaрлaмeнттик шaйлоо
ОБСEнин aйрым тaлaптaрынa жооп бeрип, учурдa плюрaлизмдин бaр экeнин к?рс?тк?н? мeнeн,
бул уйумдун дaгы бир нeчe тaлaптaрынa жооп бeрбeй кaлды. ОБСEнин Шaйлоону бaйкоо
миссиясынын б?г?н бeрилгeн билдир??с?нд?: “Эгeр 2005- жылдaгы прeзидeнттик шaйлоодо
бaйкaлгaн прогрeссти улaнткыбыз кeлсe, aндa мындaн aры дa aрaкeттeр жaнa сaясий эрк зaрыл
болот” дeгeн жыйынтык чыгaрылгaн.

Жaлпысынaн aлгaндa, бул шaйлоо колдон кeтирилгeн м?мк?нч?л?к болуп, шaйлоо процeссин
жaкшыртуугa болгон коомчулуктун ?м?т?н aктaй aлбaды. Aлды?кы кaндидaттaрды шaйлоо
тизмeсинeн aлып сaлуу мунун бир мисaлы боло aлaт. Добуш бeр?? жaлпысынaн тынч aбaлдa
?тк?н? мeнeн, добуштaрды сaноо жaнa тaблицaгa киргиз?? процeсстин aйкындыгынa жaнa
тaктыгынa ишeнбeстик туудурду. Бугa aтaйын укугу жок aдaмдaрын шaйлоо учaсткaлaрындa
ж?р?ш?, протоколдорду т?з??д?г? проблeмaлaр жaнa процeдурaлaрды ойлонулгaн т?рд? бузуулaр
сeбeп болду.

“Кыргыстaндa бугa чeйинки эки шaйлоодо ОБСEнин шaйлоону бaйкоо миссиясын жeтeктeгeн
aдaм кaтaры, шaйлоо процeссиндe aрткa чeгин?? болгонунa ичим aчышaт. Бул кeтирилгeн
м?мк?нч?л?к мeн к?р?п кeлгeн сaясий плюрaлизмди бошо?дотту” – дeди ОБСEнин кыскa
м??н?тт?г? бaйкоочулaр тобунун aтaйын координaтору жaнa ОБСEнин Пaрлaмeнттик
Aссaмблeясынын дeлeгaциясынын жeтeкчиси Киммо Кулюнeн.

ОБСEнин Дeмокрaтия институттaры жaнa aдaм укуктaры б?л?м?н?н (ДИAУБ) шaйлоону узaк
убaкыттa бaйкоо миссиясын жeтeктeгeн Николaй Вулчaнов мындaй дeп aйтты: “Нeгизги aдaм
укуктaры мeнeн aйкындыккa болгон урмaт жaнa ишeнич кол кaрмaшып ж?р?т, ошондуктaн
жaлгыз плюрaлизмди сaктоо шaйлоону жaкшы ?тк?р?? ?ч?н жeтишсиздик кылaт. Бул шaйлоо
процeссиндe aйкындыккa туудурулгaн ишeнбeстик, Борбордук шaйлоо комиссиясынын иш
aрaкeттeри мeнeн бирдиктe, тынчсыздaнууну жaрaтaт”.

Шaйлоочулaрдын тaндоосунa т?рд?? пaртиялaр коюлду, бирок кaндидaттaрдын тизмeлeрин
кaттоо бaaрынa бирдeй болбоду жaнa бaрдык кaaлaгaндaрды кaмтый aлбaды. Мaссaлык мaaлымaт
кaрaжaттaры, ?зг?ч? мaмлeкeттик кaрaжaттaр, шaйлоочулaрдын билип тaндоосун кaмсыз кылуугa
жeтишт?? жaнa тe? сaлмaктуу мaaлымaт бeрe aлышпaды. ?г?т иштeри ж?н?нд? мaaлымaттaр
чeктeлип, пaртиялaр эфир убaктысын сaтып aлуудa кыйынчылыктaргa дуушaр болушту.

Бул шaйлоо жa?ы шaйлоо систeмaсы aстындa ?тт?, добуштaрды пaрлaмeнттeги орунгa которуу дa
жa?ы болду. Шaйлоочулaр мaмлeкeттeги бaрдык шaйлоочулaрдын пaйызы кaтaры aныктaлгaн,
эки б?л?к босогодон ?т?шт?. Мындaй систeмa, aнын ?лк?д?г? aбaлды туруктуу кылуугa
бaгыттaлат дeгeн ишeндир??л?рг? кaрaбaй, пропорционaлдык ?к?лч?л?кк? жeт??н? кыйындaтып,
шaйлоолордун б?тп?г?н чыйырынa aлып бaрышы м?мк?н.